Heeft u een logeerkamer, werkkamer of slaapkamer die u nauwelijks gebruikt? Dan lijkt het logisch om daar de radiator helemaal uit te zetten. U verwarmt immers geen ruimte die u niet gebruikt. Toch is radiator uitzetten om energie te besparen niet in iedere woning automatisch de beste oplossing.
Of het verstandig is, hangt onder andere af van uw verwarmingssysteem. Bij een oudere cv-installatie kan minder verwarmen daadwerkelijk het energiegebruik verlagen. Bij een moderne condenserende cv-ketel en vooral bij een warmtepomp ligt dat genuanceerder. Daarnaast kan een volledig koude kamer problemen geven met vocht, condensatie of bevriezing van leidingen.
In veel situaties is de radiator lager instellen daarom verstandiger dan volledig dichtdraaien.
Bespaart u energie door een radiator dicht te draaien?
Door een radiator dicht te draaien, vraagt die kamer minder of geen warmte meer. Dat betekent echter niet automatisch dat uw complete verwarmingssysteem daardoor evenredig zuiniger gaat werken.
Het type warmtebron speelt hierbij een belangrijke rol. Een ouder verwarmingssysteem reageert anders dan een moderne condenserende cv-ketel. Bij een warmtepomp is een zo laag mogelijke watertemperatuur doorgaans juist belangrijk voor een efficiënte werking.
Daarom is er geen betrouwbaar algemeen besparingspercentage te noemen voor het dichtdraaien van radiatoren. Hoeveel u eventueel bespaart, hangt af van de woning, installatie, instellingen en manier waarop u verwarmt.
Waarom het type verwarmingssysteem uitmaakt
Een radiator staat niet op zichzelf. Hij is onderdeel van een compleet verwarmingssysteem. Wanneer u één of meerdere radiatoren sluit, verandert u ook de hoeveelheid radiatoroppervlak waarmee het verwarmingswater zijn warmte aan de woning kan afgeven.
Bij een oudere, niet-condenserende ketel kan het verminderen van de warmtevraag door een radiator in een ongebruikte kamer dicht te draaien relatief rechtstreeks tot minder brandstofgebruik leiden.
Een moderne condenserende cv-ketel werkt anders. Zo'n ketel profiteert van relatief lage retourtemperaturen. Wanneer veel radiatoren worden afgesloten, blijft er minder radiatoroppervlak over om warmte af te geven. Het verwarmingssysteem moet daarom als geheel goed worden ingesteld.
Bij een warmtepomp is dit nog belangrijker. Een warmtepomp werkt met lagere watertemperaturen dan een traditionele cv-ketel en heeft voldoende afgifteoppervlak nodig om de woning comfortabel te verwarmen.
Cv-ketel versus warmtepomp: radiatoren dichtdraaien of niet?
Radiatoren bij een cv-ketel
Heeft u een cv-ketel, dan hoeft één radiator lager zetten of dichtdraaien niet direct een probleem te zijn. Het is wel belangrijk om naar de installatie als geheel te kijken.
Vooral bij moderne condenserende ketels is het niet verstandig om ervan uit te gaan dat hoe meer radiatoren u dichtdraait, hoe groter de besparing wordt. Als er te weinig warmteafgifte overblijft, kan dat de werking van het verwarmingssysteem beïnvloeden.
Een kamer die u weinig gebruikt hoeft meestal niet dezelfde temperatuur te hebben als uw woonkamer. Lager instellen kan daarom een praktische middenweg zijn.
Radiatoren bij een warmtepomp
Bij een warmtepomp vraagt het dichtdraaien van radiatoren extra aandacht. Een warmtepomp is juist gebaat bij voldoende warmteafgifte bij een relatief lage watertemperatuur.
Wanneer u meerdere radiatoren afsluit, verkleint u het beschikbare afgifteoppervlak. Daardoor kan een hogere watertemperatuur nodig worden om de resterende ruimtes voldoende warm te krijgen. Dat kan ongunstig zijn voor de efficiëntie van het systeem.
Heeft u een warmtepomp of wilt u hierop overstappen? Kijk daarom niet alleen naar de temperatuur per kamer, maar naar de dimensionering en instelling van het complete verwarmingssysteem. Bereken bijvoorbeeld eerst welk radiatorvermogen uw ruimtes nodig hebben.
Waarom een kamer helemaal koud laten niet altijd verstandig is
Een ongebruikte slaapkamer hoeft niet even warm te zijn als de woonkamer. De radiator volledig uitschakelen is echter iets anders dan de temperatuur verlagen.
Een erg koude kamer kan gevoeliger worden voor condensatie. Warme, vochtige lucht uit andere delen van de woning kan in de koude kamer terechtkomen en op koude oppervlakken condenseren. Dat kan bijdragen aan vocht- en schimmelproblemen.
Bij zeer lage temperaturen bestaat bovendien risico op bevriezing van water in leidingen en radiatoren. Dat is vooral een aandachtspunt in koude periodes en in ruimtes die langere tijd niet worden gebruikt.
Een lagere temperatuur aanhouden is daarom vaak verstandiger dan de kamer volledig onverwarmd laten.
Een universele minimale kamertemperatuur kunnen we niet voor iedere woning voorschrijven. De juiste instelling is onder meer afhankelijk van de woning, vochtbelasting, isolatie, ventilatie en verwarmingsinstallatie.
Thermostatisch regelen in plaats van volledig uitschakelen
Een thermostatische radiatorkraan kan helpen om een weinig gebruikte kamer automatisch op een lagere temperatuur te houden.
De kraan regelt de warmtetoevoer naar de radiator op basis van de temperatuur in de ruimte. Zodra de ingestelde temperatuur is bereikt, wordt de toevoer beperkt. Daalt de kamertemperatuur weer, dan kan de kraan opnieuw openen.
Dat geeft meer controle dan een radiator simpelweg volledig open of dicht zetten.
Heeft de thermostatische radiatorkraan een vorstbeveiligingsstand, vaak herkenbaar aan een sneeuwvlokje of sterretje, dan is die bedoeld om de radiator bij zeer lage temperaturen weer te laten doorstromen. De exacte werking en temperatuur kunnen per kraan verschillen.
Een thermostatische regeling maakt het dus mogelijk om onderscheid te maken tussen ruimtes die u veel en weinig gebruikt, zonder een kamer noodzakelijk volledig van de verwarming af te sluiten.
Radiator uitzetten om energie te besparen? Vergeet het vermogen niet
Energiezuinig verwarmen gaat niet alleen over radiatoren open- of dichtdraaien. Het juiste radiatorvermogen is minstens zo belangrijk.
Een radiator moet voldoende warmte kunnen afgeven om de ruimte onder de gekozen systeemcondities te verwarmen. Vooral wanneer u de aanvoertemperatuur verlaagt of een warmtepomp gebruikt, wordt de beschikbare warmteafgifte belangrijk.
Een radiator die bij een traditioneel verwarmingssysteem voldoende vermogen levert, hoeft bij een lagere watertemperatuur niet automatisch hetzelfde resultaat te geven.
Wilt u een radiator vervangen of uw verwarmingssysteem aanpassen? Gebruik dan onze pagina om het benodigde vermogen te berekenen. Zo kiest u niet simpelweg een grotere of kleinere radiator, maar kijkt u naar de warmtevraag van de ruimte.
Wanneer is een radiator lager zetten interessant?
Een radiator lager instellen kan vooral logisch zijn in een kamer die maar af en toe wordt gebruikt, zoals een logeerkamer of extra slaapkamer. U hoeft daar meestal niet hetzelfde comfortniveau aan te houden als in de woonkamer.
Kijk daarbij wel naar de woning als geheel. Een onverwarmde kamer staat thermisch niet volledig los van aangrenzende ruimtes. Bovendien moeten vocht, ventilatie en de instellingen van uw verwarmingssysteem worden meegenomen.
Heeft u een warmtepomp of een moderne cv-installatie en wilt u meerdere kamers structureel lager verwarmen? Dan is het verstandig om te controleren of de installatie daarvoor goed is ingeregeld.
Welke radiatoren of accessoires heeft u nodig?
Voor deze besparingsvraag is er niet één specifieke radiator die voor iedere woning de beste keuze is. Het gaat vooral om de combinatie van voldoende radiatorvermogen, een passende regeling en de juiste instellingen van de verwarmingsinstallatie.
Van Erkel heeft verschillende designradiatoren en accessoires en aansluitmaterialen. Welke oplossing technisch bij uw installatie past, hangt af van uw situatie.
We noemen daarom bewust geen specifiek product zonder eerst het benodigde vermogen, de aansluiting en het verwarmingssysteem te kennen.
Wanneer een installateur inschakelen?
Wilt u alleen een weinig gebruikte kamer wat koeler houden, dan kan een goed werkende thermostatische radiatorkraan voldoende regeling bieden.
Wilt u meerdere radiatoren permanent afsluiten, heeft u problemen met de warmteverdeling of werkt uw woning met een warmtepomp? Dan is het verstandiger om het verwarmingssysteem als geheel te laten beoordelen.
Ook wanneer een radiator niet goed reageert op de kraan, kamers onvoldoende warm worden of de installatie vaak in- en uitschakelt, kan technisch advies nodig zijn.
Van Erkel kan u helpen bij de keuze en dimensionering van radiatoren. Voor de montage of beoordeling van uw installatie kunt u ook gebruikmaken van onze informatie over een installateur.
Veelgestelde vragen
Kan ik één radiator helemaal dichtdraaien?
Bij veel cv-installaties kunt u één radiator dichtdraaien zonder dat dit direct problemen geeft. Of volledig afsluiten verstandig is, hangt wel af van uw verwarmingssysteem en de omstandigheden in de kamer. Voor een weinig gebruikte ruimte is lager instellen met een thermostatische radiatorkraan vaak een betere oplossing dan de radiator gedurende de hele winter volledig uitzetten.
Moet ik een lege slaapkamer verwarmen?
Een lege slaapkamer hoeft meestal niet dezelfde temperatuur te hebben als een woonkamer. Helemaal onverwarmd laten is echter niet altijd verstandig. Een zeer koude ruimte kan gevoeliger zijn voor condensatie en vocht. Een lagere temperatuur aanhouden en voldoende ventileren kan daarom praktischer zijn dan de radiator volledig dichtdraaien.
Kan ik radiatoren uitschakelen bij een warmtepomp?
Wees daarmee voorzichtig. Een warmtepomp gebruikt het beschikbare afgifteoppervlak van radiatoren of andere warmteafgevers om bij een lage watertemperatuur voldoende warmte af te geven. Als meerdere radiatoren worden afgesloten, kan dit de werking van het systeem beïnvloeden. Laat bij twijfel de dimensionering en instellingen controleren.
Wat is een goede minimale kamertemperatuur?
Er bestaat niet één minimale temperatuur die voor iedere woning en ruimte ideaal is. De benodigde temperatuur hangt onder andere samen met isolatie, ventilatie, vocht en het gebruik van de ruimte. Stelrad noemt voor weinig gebruikte kamers als praktische richtlijn ongeveer 12 tot 15 °C, maar dit is geen universele norm voor iedere Nederlandse woning.
Bespaart een thermostatische radiatorkraan energie?
Een thermostatische radiatorkraan helpt voorkomen dat een ruimte onnodig verder wordt verwarmd zodra de ingestelde temperatuur is bereikt. Daarmee kunt u ruimtes afzonderlijk regelen. De daadwerkelijke energiebesparing hangt echter af van uw woning, verwarmingssysteem, instellingen en gebruik. Een vast besparingspercentage is daarom niet verantwoord zonder uw situatie te kennen.
Radiator uitzetten of lager zetten?
Een radiator uitzetten om energie te besparen klinkt eenvoudig, maar de beste aanpak hangt af van uw verwarmingssysteem. Bij een weinig gebruikte kamer is de temperatuur verlagen vaak een betere eerste stap dan de radiator volledig afsluiten. Bij een warmtepomp is voldoende warmteafgifte extra belangrijk.
Wilt u weten hoeveel radiatorvermogen een ruimte nodig heeft? Bereken dan eerst het benodigde vermogen. Heeft u vragen over een radiator, regeling of toepassing? Neem dan contact op met onze klantenservice voor advies over uw situatie.